Wilde Eeuwen, het begin: aflevering 3
NRC Vandaag24 Joulu 2025

Wilde Eeuwen, het begin: aflevering 3

Deze week hoor je in NRC Vandaag onze serie Wilde eeuwen, het begin. Een van de verhalende series die we dit jaar maakten: perfect voor tijdens de dagen rond Kerst.


Het is 12.000 jaar geleden. Sjamaan Slata wandelt naar Göbleki Tepe, bakt brood en hallucineert op beschimmelde rogge. Zullen zijn visioenen de landbouw vooruit helpen?


Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.


Voor deze aflevering is onder meer gebruikt gemaakt van deze literatuur:

Oliver Dietrich ‘Shamanism at Early Neolithic Göbekli Tepe, southeastern Turkey. Methodological contributions to an archaeology of belief’ in Praehistorische Zeitschrift, in mei 2024.

Steven Mithen ‘Shamanism at the transition from foraging to farming in Southwest Asia: sacra, ritual, and performance at Neolithic WF16 (southern Jordan)’ in The Journal of the Council for British Research in the Levant, in September 2022.

David Graeber en David Wengrow. ‘The Dawn of Everything, A New History of Humanity’, bij Penguin in 2022.

Li Liu e.a. ‘Fermented beverage and food storage in 13,000 y-old stone mortars at Raqefet Cave, Israel: Investigating Natufian ritual feasting’ in in oktober 2018.

Amaia Arranz-Otaeguia e.a. ‘Archaeobotanical evidence reveals the origins of bread 14,400 years ago in northeastern Jordan’ in PNAS, op 13 juli 2018.

Leore Grosman e.a. ‘A Natufian Ritual Event’ in Current Anthropology, in juni 2016.

Marion Benz ‘Symbols of Power - Symbols of Crisis? A Psycho-Social Approach to Early Neolithic Symbol Systems’, Neo-Lithics, in januari 2014.

Leore Grosman e.a. ‘A 12,000-year-old Shaman burial from the southern Levant (Israel)’ in PNAS, op 18 november 2008.

Zohar Kerem e.a. ‘Chickpea domestication in the Neolithic Levant through the nutritional perspective’ in Journal of Archaeological Science, in augustus 2007.


Tekst en presentatie: Hendrik Spiering

Redactie en regie: Mirjam van Zuidam

Muziek, montage en mixage: Rufus van Baardwijk

Beeld: Jeen Berting

Vormgeving: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Jaksot(1893)

Waarom olie centrale bankiers slapeloze nachten bezorgt

Waarom olie centrale bankiers slapeloze nachten bezorgt

De oorlog in Iran legt de wereldwijde afhankelijkheid van fossiele brandstoffen bloot: duurdere olie en gas leiden tot bredere prijsstijgingen. Centrale banken overwegen nu de rente te verhogen. Redac...

25 Maalis 19min

Hoe de oorlog in Gaza na de wapenstilstand nog in alles doordreunt

Hoe de oorlog in Gaza na de wapenstilstand nog in alles doordreunt

De Gazaanse journalist Rita Baroud doet sinds de oorlog verslag voor NRC. En hoewel het haar zelf lukte om weg te komen uit Gaza, hoort en ziet ze nog dagelijks hoe de wapenstilstand amper iets heeft ...

24 Maalis 17min

Na Venezuela en Iran richt Trump zijn pijlen op Cuba: ‘I can do anything I want with it'

Na Venezuela en Iran richt Trump zijn pijlen op Cuba: ‘I can do anything I want with it'

Donald Trump dreigt nu ook Cuba te ‘pakken’. Volgens correspondent Nina Jurna is dat onderdeel van een bredere strategie om zijn invloed in Latijns-Amerika uit te breiden. Ondertussen is de situatie v...

23 Maalis 19min

Luisterverhaal op zondag: Jagoda zag geen andere oplossing dan haar kind af te staan

Luisterverhaal op zondag: Jagoda zag geen andere oplossing dan haar kind af te staan

Veel werkgevers van arbeidsmigranten zitten niet op zwangerschap te wachten en zijn vaak ook de huisbaas, zodat de vrouwen bij ontslag ook hun woning kwijt zijn. Soms zien vrouwen geen andere oplossin...

22 Maalis 18min

Wat je moet weten over de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen

Wat je moet weten over de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen

Wie de winnaars van de gemeenteraadsverkiezingen wil zien, kan het best naar rechts kijken. De grootste winnaar, Forum voor Democratie, zit zelfs in de extreemrechtse hoek waar racistische en antidemo...

21 Maalis 47min

Mag je nazikunst mooi vinden?

Mag je nazikunst mooi vinden?

Ergens in een gewone woonwijk in Nederland bewaart, achter gesloten gordijnen, een kunsthandelaar een gigantische collectie nazikunst. Hij denkt dat binnenkort het moment komt dat deze kunst weer meer...

20 Maalis 21min

De oorlog in Libanon is onderdeel van een groot Israëlisch plan

De oorlog in Libanon is onderdeel van een groot Israëlisch plan

Sinds de aanval op Iran en de daaropvolgende vergeldingsactie van Hezbollah vallen er aanhoudend bommen in Libanon. Hierdoor zijn al zeker 900 doden gevallen en bijna een miljoen Libanezen ontheemd ge...

19 Maalis 21min

FVD’s opmars: zo wordt extreemrechts gedachtegoed normaal

FVD’s opmars: zo wordt extreemrechts gedachtegoed normaal

Het is verkiezingsdag: in 340 Nederlandse gemeenten kiezen mensen een nieuwe gemeenteraad. Op de kandidatenlijsten staan meerdere politici met racistische, antidemocratische en antisemitische denkbeel...

18 Maalis 20min

Suosittua kategoriassa Politiikka ja uutiset

uutiscast
aikalisa
politiikan-puskaradio
rss-ootsa-kuullut-tasta
ootsa-kuullut-tasta-2
tervo-halme
rss-podme-livebox
otetaan-yhdet
rss-vaalirankkurit-podcast
et-sa-noin-voi-sanoo-esittaa
the-ulkopolitist
rss-asiastudio
aihe
rikosmyytit
rss-kaikki-uusiksi
rss-tasta-on-kyse-ivan-puopolo-verkkouutiset
viisupodi
rss-hyvaa-huomenta-bryssel
rss-polikulaari-pitka-kiekko-ja-muut-ts-podcastit
rss-tilannekuva