OVT | Het WK als politieke speelbal, Israëlische bommen op Tyrus, Spinoza de musicalster

(01:38) Het WK voetbal in de VS, Mexico en Canada is al sinds donderdag van start, maar deze zondag mag eindelijk ook het Nederlandse elftal officieel beginnen: om 22:00 uur Nederlandse tijd speelt Oranje zijn eerste wedstrijd tegen Japan. Alleen zijn de ogen dit WK niet alleen op het veld gericht, maar ook op de Amerikaanse immigratiediensten: In Miami werd de beste scheidsrechter van Afrika, de Somaliër Omar Artan, deze week de toegang tot de VS ontzegd. Ook het Irakese nationale elftal werd op het asfalt van het vliegveld gefouilleerd; sommigen werden zelfs uren ondervraagd. Het is volgens migratie-historicus Leo Lucassen bedoeld als power play van de regering-Trump: kijk eens hoe streng wij zijn. En het is zeker niet voor het eerst dat een staatshoofd een groot sportkampioenschap gebruikt als podium voor hun politiek, aldus Lucassen. (12:08) Het was één van de laatste veilige plekken in Zuid-Libanon: het oude centrum van Tyrus, ook bekend als de christelijke wijk, die al millennia lang bewoond wordt. Maar afgelopen week heeft Israël voor het eerst gedwongen evacuatiebevelen uitgevaardigd voor ook die wijk van de oude stad. Bij bombardementen kwamen tot nu toe acht mensen om het leven. Journalist en schrijver Mounir Samuel bezocht Tyrus meerdere keren, voor het laatst afgelopen december, toen bijna niemand dat meer deed. Hij vreest voor het erfgoed van Tyrus en haar zusterstad Sidon: die staat of valt niet alleen vanwege de stenen, maar juist ook vanwege de mensen en de cultuur. (28:43) Wie straks online porno wil kijken moet misschien eerst via een app bewijzen oud genoeg te zijn; tenminste, als het aan de Europese Unie ligt. Maar deze week waarschuwden deskundigen: zo'n leeftijdscheck is lang niet altijd anoniem, want in theorie kan precies worden bijgehouden wie welke site bezoekt. Een hypermodern probleem? Zorgen over wie er meekijkt bij wat we achter gesloten deuren bekijken en trucjes om zo anoniem te blijven zijn zo oud als de pornografie zelf, aldus hoogleraar cultuurgeschiedenis Inger Leeman, vandaag te gast. (40:27) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Nadia Bouras. Zij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling: Queer geschiedenis van Nederland - Marijke Huisman Woorden als wapens - Saul van Stapele Het land van Hagelslag - Tentoonstelling (https://www.hartmuseum.nl/tentoonstellingen/het-land-van-hagelslag/) Hart Museum (58:10) Een filosoof, die zit achter een bureautje, op afstand van de wereld. Niet direct een vruchtbaar onderwerp voor een musical. En toch inspireerden het leven en denken van Baruch Spinoza tot een muzikaal spektakel dat vanaf begin deze maand te zien is in het Amsterdamse Bostheater. Maar hoe transformeer je het verhaal van deze 17e eeuwse denker tot een 21e eeuws verhaal over de wereld van nu? Dat vertelt regisseur van Spinoza – de Mokum musical Guy Weizman. (01:10:33) OVT Doc: De verdwenen Rembrandts Het Rembrandthuis in Amsterdam viert vandaag zijn 125e verjaardag. Een goed excuus voor ons om de documentaire te herhalen die Laura Stek in 2019 maakte over het wonderbaarlijke verhaal van twee schilderijen van Rembrandt. Het waren de lievelingen van de laatste Poolse koning, er werd om de werken gevochten door Hitler en Göring, en even leken ze in een grote brand verloren te zijn gegaan. Tot ze in 1994 opeens weer opdoken: de twee Rembrandtschilderijen Meisje in een schilderijlijst en Geleerde aan zijn lessenaar. Nu hangen ze in het Koninklijk Paleis in Warschau. Laura Stek maakte deze documentaire op basis van het boek Het meisje en de geleerde van Gerdien Verschoor. Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-14-juni-2026 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-14-juni-2026)