Wilde Eeuwen, het begin: aflevering 3
NRC Vandaag24 Dec 2025

Wilde Eeuwen, het begin: aflevering 3

Deze week hoor je in NRC Vandaag onze serie Wilde eeuwen, het begin. Een van de verhalende series die we dit jaar maakten: perfect voor tijdens de dagen rond Kerst.


Het is 12.000 jaar geleden. Sjamaan Slata wandelt naar Göbleki Tepe, bakt brood en hallucineert op beschimmelde rogge. Zullen zijn visioenen de landbouw vooruit helpen?


Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.


Voor deze aflevering is onder meer gebruikt gemaakt van deze literatuur:

Oliver Dietrich ‘Shamanism at Early Neolithic Göbekli Tepe, southeastern Turkey. Methodological contributions to an archaeology of belief’ in Praehistorische Zeitschrift, in mei 2024.

Steven Mithen ‘Shamanism at the transition from foraging to farming in Southwest Asia: sacra, ritual, and performance at Neolithic WF16 (southern Jordan)’ in The Journal of the Council for British Research in the Levant, in September 2022.

David Graeber en David Wengrow. ‘The Dawn of Everything, A New History of Humanity’, bij Penguin in 2022.

Li Liu e.a. ‘Fermented beverage and food storage in 13,000 y-old stone mortars at Raqefet Cave, Israel: Investigating Natufian ritual feasting’ in in oktober 2018.

Amaia Arranz-Otaeguia e.a. ‘Archaeobotanical evidence reveals the origins of bread 14,400 years ago in northeastern Jordan’ in PNAS, op 13 juli 2018.

Leore Grosman e.a. ‘A Natufian Ritual Event’ in Current Anthropology, in juni 2016.

Marion Benz ‘Symbols of Power - Symbols of Crisis? A Psycho-Social Approach to Early Neolithic Symbol Systems’, Neo-Lithics, in januari 2014.

Leore Grosman e.a. ‘A 12,000-year-old Shaman burial from the southern Levant (Israel)’ in PNAS, op 18 november 2008.

Zohar Kerem e.a. ‘Chickpea domestication in the Neolithic Levant through the nutritional perspective’ in Journal of Archaeological Science, in augustus 2007.


Tekst en presentatie: Hendrik Spiering

Redactie en regie: Mirjam van Zuidam

Muziek, montage en mixage: Rufus van Baardwijk

Beeld: Jeen Berting

Vormgeving: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Avsnitt(1923)

Hoe harddrugs in de vapes van jongeren belanden

Hoe harddrugs in de vapes van jongeren belanden

Drugs gebruiken via een vape: het leidt tot grote zorgen onder artsen en deskundigen. Deze zogeheten THC-vapes zijn eenvoudig te bestellen via Snapchat, ontdekte redacteur Juliette Vasterman. Maar de ...

9 Apr 19min

NAVO-baas Rutte bezoekt ‘daddy’ Trump: is zijn loyaliteit grenzeloos?

NAVO-baas Rutte bezoekt ‘daddy’ Trump: is zijn loyaliteit grenzeloos?

Deze woensdag bezoekt NAVO-baas Mark Rutte het Witte Huis met een duidelijk doel: Trump ervan overtuigen niet uit de NAVO te stappen. Dat vraagt meer diplomatieke lenigheid dan ooit, ziet redacteur Mi...

8 Apr 19min

Is dit de laatste week van Viktor Orbán?

Is dit de laatste week van Viktor Orbán?

Deze week kijkt de hele wereld naar Hongarije. Komende zondag zijn daar namelijk de parlementsverkiezingen. Correspondent Mark Middel legt uit hoe het kan dat premier Viktor Orbán na zestien jaar onaf...

7 Apr 21min

Luisterverhaal op zondag: Lieke Marsman draagt voor uit 'De dichter en de duivel'

Luisterverhaal op zondag: Lieke Marsman draagt voor uit 'De dichter en de duivel'

Dichter Lieke Marsman schreef De dichter en de duivel, dat later dit jaar verschijnt. In het boek, geïnspireerd op Dantes Hel, daalt ze af in de onderwereld, een wereld die helemaal gek is geworden, z...

5 Apr 13min

Is China de grote winnaar van de oorlog in Iran?

Is China de grote winnaar van de oorlog in Iran?

Hoe herschikt de oorlog in het Midden-Oosten de geopolitieke kaarten? Is dit hét moment dat China de VS voorbijstreeft? En wat betekent dit voor de oorlog in Oekraïne? Deze aflevering bespreken we de ...

4 Apr 36min

Stort de Iran-oorlog Nederland in een economische crisis?

Stort de Iran-oorlog Nederland in een economische crisis?

Door de oorlog in het Midden-Oosten rijzen de energieprijzen de pan uit. Dat maakt duidelijk hoe afhankelijk Nederland is van olie en gas uit het buitenland. Economieredacteur Maarten Schinkel legt ui...

3 Apr 19min

De strafzaak tegen topadvocaat Inez Weski

De strafzaak tegen topadvocaat Inez Weski

45 jaar lang stond topadvocaat Inez Weski kleine boeven en grote criminelen bij. Vandaag, 2 april, begint de strafzaak van haar leven. Het OM zegt overvloedig bewijs te hebben dat advocaat Inez Weski ...

2 Apr 19min

Heeft Trump zich misrekend met de oorlog tegen Iran?

Heeft Trump zich misrekend met de oorlog tegen Iran?

Donald Trump zit in de problemen met de oorlog in Iran. Het plan was om met snelle bombardementen het regime te onthoofden: het zou een operatie zijn van enkele weken. Maar het escaleerde. Hoe lang ho...

1 Apr 21min

Populärt inom Politik & nyheter

aftonbladet-krim
svenska-fall
rss-krimstad
p3-krim
flashback-forever
politiken
rss-sanning-konsekvens
aftonbladet-daily
blenda-2
spar
rss-vad-fan-hande
rss-krimreportrarna
motiv
rss-frandfors-horna
rss-flodet
svd-ledarredaktionen
rss-aftonbladet-krim
dagens-eko
olyckan-inifran
spotlight